Çocukluk Çağında Diyabet , Çocuklukta Şeker Hastalığı
Okunma
58
ÇOCUKLUK ÇAĞINDA TİP 1 DİYABETİN EPİDEMİYOLOJİSİ
Tip 1 diyabet genetik yatkınlık zemininde çevresel faktörlerin tetik çekmesiyle başlayan otoimmün beta hücre inflamasyonu sonucu gelişmektedir. Hastalığın görülme sıklığının ülkelere göre değişkenlik göstermesi ve son yıllarda küçük yaştaki çocuklardaki insidansın daha fazla artması dikkatleri epidemiyoloji- etyoloji ilişkisine yöneltmiştir. Epidemiyolojik araştırmalar hem hastalığın sıklığı ve bu sıklığın yıllara göre değişkenliği konusunda bilgi vermekte hem de Tip 1 diyabet etyolojisiyle ilişkili fetal ve perinatal olayların tanımlanmasına katkıda bulunmaktadır(4).
A. Çocukluk Çağında Tip 1 diyabet sıklığı
Hastalıkların sıklığını tanımlamak için prevelans ve insidans olmak üzere iki parametre kullanılmaktadır. Prevelans, hastalık açısından riskli olan topluluktaki ve belli bir zaman kesitindeki toplam vaka sayısını(eski+yeni vaka) belirlemek amacıyla kullanılmakta ve 1000'de olarak ifade edilmektedir. İnsidans ise, her yıl görülen yeni vaka sayısını tanımlamakta ve 100.000'de olarak ifade edilmektedir. Genel olarak pevelans rakamları ile insidans rakamları arasında paralellik bulunmaktadır.
B. Başlangıç yaşı ve cins
Tip 1 diyabet, bütün yaş gruplarında görülmekle birlikte esas olarak çocukluk döneminin(0-18 yaş) bir hastalığıdır. Hastalığın sıklığı puberte dönemine doğru artmakta ve 11-14 yaş arasında pik yapmaktadır. Kızların puberteye daha erken girmesi nedeniyle pik insidans kızlarda erkeklere göre 18 ay daha erken olmaktadır. Tip 1 diyabetin peripubertal dönemde sık görülmesi organizmanın yeni bir endokrinolojik yapılanma dönemine girmesine (Başta büyüme hormonu olmak üzere anti-insülin hormonların artması) ve artan stress yoğunluğuna bağlanmaktadır (4). Puberte diyabet ilişkisine daha sonra ayrıntılı olarak değinilecektir. İnsidans bakımından kızlarla erkekler arasında anlamlı bir farklılık olmamakla birlikte Tip 1 diyabet, insidansın yüksek olduğu ülkelerde(Finlandiya, Sardinya, Norveç) erkeklerde; insidansın düşük olduğu ülkelerde(İsrail, Polonya, Romanya) kızlarda daha çok görülmektedir (20). Hacettepe Çocuk Hastanesi Endokrinoloji Ünitesi'nin verilerine göre ülkemizde Tip 1 diyabet en çok 12-14 yaş arasında görülmekte ve sıklık bakımından cinsler arasında farklılık bulunmamaktadır(21).