Prematüre bebek doğurma riski yüksek olan bir kadına uygulanan tıbbi önlemler gelecekte torunları üzerinde de etkisini gösterebilir.
Kobaylar üzerinde yapılan bir araştırma gebe kadınlara verilen ve bebeğin yaşamını sürdürebilmesi için yeterince gelişmesini sağlayan bir ilacın torunlarının beyinlerini ve davranışlarını da etkileyebileceğini ortaya koyuyor.
Bu durum doktorlar için ciddi bir sorun yaratıyor.
Çünkü, bir yandan yaşam kurtaran ilacın yan etkileri kuşaklar boyunca sürebiliyor.
Bebekler ana rahminde genellikle 40 hafta kalıyorlar. Ancak, 15-16 hafta önce dünyaya gelen bebekler de kimi zaman yaşamlarını sürdürebiliyorlar. Ne var ki, bu bebeklerin akciğerlerinde kendi başlarına soluk almalarını sağlayan ve sıvının yüz gerilmesini azaltan maddenin yetersiz olduğu belirtiliyor.
Bu nedenle doktorlar 70'li yıllardan beri prematüre bebek doğrurma riski yüksek olan kadınlara betamethasone türü yapay glükokortikoid ilaçlar vermek suretiyle ana rahmindeki bebeğin akciğerlerinin daha hızlı gelişmesini sağlıyorlar. Sarsıcı yan etkiler Bu ilacın tek bir dozu prematüre bebeklerde ölümleri %40 oranında azaltıyor. Doktorlar ilacın en çok doğumdan bir hafta önce verilmesi durumunda etkili olduğunu düşündüklerinden, ilaç sanıldığı denli erken dünyaya gelmeyen bebeklere birden çok kez verilebiliyor.
Toronto Üniversitesi'nden Stephen Matthews ve arkadaşları insanlara benzer yapıda döleşine (plasenta) sahip olan ve benzer özellikte olgun yavrular dünyaya getiren kobaylar üzerinde yaptıkları bir araştırma sonucunda ilacın bir hayli sarsıcı yan etkiler yarattığına tanık oldular. Kobaylara üç doz betamethasone veren ve onları yalnızca tuz ya da plasebo verilen kobaylarla karşılaştıran araştırmacılar ilacı alan deneklerde hiperaktivite gibi birtakım anormalliklerin ortaya çıktığını gördüler.
Gelişmeyi yavaşlatıyor Annelerine birçok kez betamethasone verilen insan yavrularında da hiperaktivite belirtilerinin yanı sıra, gelişme sürecinin yavaşladığına da tanık olundu. Gelgelelim, ilacın etkileri bir sonraki kuşak kobaylarda da etkisini sürdürdü. İlaçtan etkilenen dişi yavrular normal erkeklerle çiftleştirildiklerinde, yavrularında da fiziksel ve davranışsal bozukluklar olduğu görüldü.
Batı Avustralya Üniversitesi prematüre bebek uzmanlarından John Newnham bu bulguların "akla hayale getirilemeyecek denli dehşet verici" olduğuna, ancak ilacın tek bir dozunun herhangi bir yan etki yaratmamasının yine de iyi bir haber sayılması gerektiğine dikkat çekiyor. Öte yandan, ilacın hastaya birçok kez verilmesinin ceninde genetik değişimlere yol açabileceği ve bu değişimlerin kuşaktan kuşağa geçebileceği belirtiliyor.
Yorumlar
- 
- 
