Migren sadece yetişkinlerin sorunu değil. Anne veya babada migren varsa çocukta da çok küçük yaşlardan itibaren ağrılar başlayabilir.
Migren çocukluk yaşlarından itibaren ortaya çıkabiliyor. Çocuklardaki migren, erişkinlerden farklı olarak iki taraflı görülebiliyor ve sıklıkla baş dönmesiyle de kendini gösterebiliyor. Sıfır yaş grubundan itibaren migrenin çocuklarda görülebildiğini anlatan Anadolu Sağlık Merkezi nöroloji uzmanı Prof. Dr. Mustafa Ertaş, çocuklarda migren ve belirtileriyle ilgili sorularımızı yanıtlamaya devam ediyor.
Migren çocuklarda nasıl ortaya çıkıyor?
Migrenlilerin önemli bir kısmında sorun, çocukluk yaşlarında başlıyor. Ailelere sorduğumuzda çocukların 6 – 7 yaşlarında baş dönmeleri ve karın ağrıları yaşadıklarını, bu çocukların sık sık sebepsiz kustuklarını ya da sebepsiz ağladıklarını öğreniyoruz. Çocuklarda kısa süren baş ağrılarına daha sonra migren teşhisi koyuyoruz.
Migrenlilerin önemli bir kısmında sorun, çocukluk yaşlarında başlıyor. Ailelere sorduğumuzda çocukların 6 – 7 yaşlarında baş dönmeleri ve karın ağrıları yaşadıklarını, bu çocukların sık sık sebepsiz kustuklarını ya da sebepsiz ağladıklarını öğreniyoruz. Çocuklarda kısa süren baş ağrılarına daha sonra migren teşhisi koyuyoruz.
Peki çocuklarında bu tabloyu gören anne babalar migrenden mi şüphelenmeli?
Mutlaka şüphelenmeli. Hele ki anne babada migren varsa. Örneğin 7 yaşındaki çocuk zaman zaman baş dönmeleri, karın ağrıları yaşıyorsa ve periyodik olarak ayda 3 – 5 kere oluyorsa mutlaka doktora başvurmalılar.
Mutlaka şüphelenmeli. Hele ki anne babada migren varsa. Örneğin 7 yaşındaki çocuk zaman zaman baş dönmeleri, karın ağrıları yaşıyorsa ve periyodik olarak ayda 3 – 5 kere oluyorsa mutlaka doktora başvurmalılar.
Çocuklarda migrenin tipik özellikleri nelerdir?
Çocukların migreni büyüklerinkine benzemiyor. Yarım saat, bir saatte geçebiliyor. Ayrıca büyüklerde tek taraflı olan migren çocuklarda iki taraflı görülebiliyor. Çocuklarda iki taraflı yaygın olur ama çok şiddetli olmaz. Bazı hastalar ise baş dönmesiyle gelir. Çocuklarda migen en sık sinüzitle karıştırılır.
Çocukların migreni büyüklerinkine benzemiyor. Yarım saat, bir saatte geçebiliyor. Ayrıca büyüklerde tek taraflı olan migren çocuklarda iki taraflı görülebiliyor. Çocuklarda iki taraflı yaygın olur ama çok şiddetli olmaz. Bazı hastalar ise baş dönmesiyle gelir. Çocuklarda migen en sık sinüzitle karıştırılır.
Çocuklarda nasıl bir tedavi uygulanıyor?
Antideprasan özelliği olmayan bazı migren ilaçlarımız var. Epilepside kullanılan bir ilacı kullanıyoruz örneğin. Ama aileyi baştan uyarmak ve bunun epilepsiyle bir ilgisi olmadığını anlatmak lazım. ”Bu da bir tür epilepsi mi?” sorusunun kafalarında kalmaması lazım. Epilepsi ilacı demek hem epilepside hem de migrende kullanılıyor anlamına gelir. Örneğin Aspirin de hem ateş düşürür hem kanı sulandırır.
Antideprasan özelliği olmayan bazı migren ilaçlarımız var. Epilepside kullanılan bir ilacı kullanıyoruz örneğin. Ama aileyi baştan uyarmak ve bunun epilepsiyle bir ilgisi olmadığını anlatmak lazım. ”Bu da bir tür epilepsi mi?” sorusunun kafalarında kalmaması lazım. Epilepsi ilacı demek hem epilepside hem de migrende kullanılıyor anlamına gelir. Örneğin Aspirin de hem ateş düşürür hem kanı sulandırır.
Çocuğun yaşam tarzı ya da yeme içmesiyle ilgili birtakım değişiklikler öneriyor musunuz?
Bazı önlemler alıyoruz. Mesela bazı migren türleri var. Felçi – hemiplejik migren dediğimiz türdeki çocukların top oynamasını yasaklıyoruz. Çünkü bu grup hastaların bir kısmında kafaya top değmesi o hastanın komaya grip ölebilmesine yol açabiliyor.
Bazı önlemler alıyoruz. Mesela bazı migren türleri var. Felçi – hemiplejik migren dediğimiz türdeki çocukların top oynamasını yasaklıyoruz. Çünkü bu grup hastaların bir kısmında kafaya top değmesi o hastanın komaya grip ölebilmesine yol açabiliyor.
Standart bir migren tanısı koyduğumuz çocukta verdiğimiz öneriler şunlar; Asla öğün atlanmamalı, uyku düzenli olmalı, hafta içi ve hafta sonunda gece çok geç saatte yatılmamalı ve de aşırı hareketlilikten kaçınılmalı. Çünkü aşırı hareketlilik ve spor, migren için tetikleyici faktörlerden biri. Eğer çocuğun her oyundan ya da yaptığı spordan sonra başı ağrıyorsa ya da baş dönmesi oluyorsa bunu biraz makul ölçüye indirmesi gerekir veya tedaviye daha erken başlanması gerekir.
Bilgisayar ve televizyon ışığı çocuklar için sakıncalı mı?
Işık bazı hastalarda migreni çok tetikleyebiliyor ama bazı hastaları hiç etkilemiyor. Bu ışığın da parlak ışık şeklinde olması lazım. Çok yoğun bir güneş ışığı gibi ya da çok yoğun güneşli bir ortamda gözlüksüz bulunmak gibi.
Işık bazı hastalarda migreni çok tetikleyebiliyor ama bazı hastaları hiç etkilemiyor. Bu ışığın da parlak ışık şeklinde olması lazım. Çok yoğun bir güneş ışığı gibi ya da çok yoğun güneşli bir ortamda gözlüksüz bulunmak gibi.
Kapalı bir ortam, özellikle sigara dumanlı bir ortam çok ciddi bir tetikleyicidir. Onun için çok havasız ortamlarda çok uzun süre kalmak tetikleyebilir.
Sınav stresi ya da sınav dönemleri çocuklarda migreni tetikleyen bir etken olabilir mi?
Kuşkusuz stres çok önemli. Okullar açılınca çocukların migreni artar. Okullar kapandığında ise migrenler azalır.
Kuşkusuz stres çok önemli. Okullar açılınca çocukların migreni artar. Okullar kapandığında ise migrenler azalır.
Stres kadar çocuğun okul döneminde erken kalkıp kahvaltı yapmadan okula gitmesi de migreni tetikler. Bu nedenle migrenli çocuklarda kahvaltı mecbur tutulabilir.
Okul başarısını olumsuz etkiliyor mu?
Aslında okul başarısını etkilemiyor ama migren atakları sık olursa ve çocuk tedavi olmuyorsa ders ve sınavlarından geri kalır. Sınav günü migren atağı olursa sınavda başarısız olur. Ya da migren korkusuyla sınava giriyor. Bu da migreni getirebiliyor.
Aslında okul başarısını etkilemiyor ama migren atakları sık olursa ve çocuk tedavi olmuyorsa ders ve sınavlarından geri kalır. Sınav günü migren atağı olursa sınavda başarısız olur. Ya da migren korkusuyla sınava giriyor. Bu da migreni getirebiliyor.
Migreni tetikleyen faktörler
Açlık
Açlık
Az ya da fazla uyku
Rüzgar, lodos
Sigara dumanlı ortam
Ağır kokular
Çok parlak ışık
Regl öncesi dönem
